IN EVENWICHT

16. okt, 2020

We komen aan bij het tiende en laatste element van ons model: bewustzijn. Bewustzijn heeft te maken met waarnemen van, met een helder besef hebben van en met reflectie over wat er rondom je heen gebeurt of wat er zich in jezelf afspeelt. Bewustzijn is getuige zijn van het hier en nu.

Bewustzijn bevindt zich in het centrum van het model. Het is het middenpunt van onze beleving, van ons in-de-wereld-staan. Of eerder, het zou steeds het middelpunt moéten vormen. Veelal blijven we echter hangen in één van de andere elementen: we maken cirkeltjes met onze gedachten, we zitten vast in de ene of andere emotie, we herhalen eenzelfde relatiepatroon, we vervallen in gewoontegedrag. Met andere woorden, we zijn weinig aanwezig in het hier en nu.

Bewustzijn veronderstelt dat je niet alleen handelt, denkt, voelt maar dat je er tegelijkertijd wéét van hebt. Alsof je op hetzelfde moment jezelf ook waarneemt. Alsof je de regisseur bent van het toneelstuk waaraan je deelneemt. Bewustzijn is een soort meta-positie, een getuige zijn van, een van bovenaf kijken, een aanwezigheid in het hier en nu.

Wanneer we uit belans zijn, dienen we dat bewustzijn aan te spreken door stil te staan bij wat er gebeurt, door even de pauzeknop in te duwen, door de andere elementen die actief zijn te laten leeglopen, door rustig en kalm te worden, door wat zich in of buiten ons afspeelt los te laten, door scherp het hier en nu waar te nemen.

Bewustzijn bemiddelt tussen de elementen, het is de heldere zon tussen de vele sterren, het is het midden van het model, het is centrum van links en rechts, het centrum van boven en onder. Daar dienen we steeds naar terug te keren, daar ligt ons houvast, daar brengen we alle andere elementen in balans. Voor sommigen te bereiken via meditatie of yoga, voor anderen terwijl ze hardlopen of in de tuin werken. 

Bewustzijn is je eigen plaats vinden in de wereld. Bewustzijn is een tocht van en naar jezelf in connectie met de wereld. Bewustzijn is evenwicht vinden.

12. okt, 2020

Het laatste duo in ons model is handelen versus zijn. Het eerste staat helemaal onderaan, het tweede helemaal bovenaan.  Handelen is meer concreet, doen, actie, ruimte en tijdgebonden, veelheid. Zijn is meer een houding, een passief zijn, rust, ruimte en tijdoverstijgend, eenheid.

Handelen versus zijn is een duo op de middenlijn. Ze zijn niet zozeer polair dan wel elkaars spiegelbeeld en we hebben beide nodig. Op sommige momenten is het goed om actief te zijn, concreet in de wereld te staan, iets te ondernemen. Op andere momenten is het noodzakelijk om inactief te zijn, de wereld te beschouwen, reflectief te zijn.

Ze hoeven elkaar niet te middelen maar ze dienen wel in de juiste verhouding aanwezig te zijn en elkaar af te wisselen. Mensen in burnout zijn lang en teveel in de actieve modus gebleven en dan vallen ze plots helemaal stil. Mensen met boreout zijn te lang en teveel in de reflectie modus gebleven en raken niet meer op gang.

Hoe is jouw circulaire beweging tussen beide elementen? Is er bij jou voldoende afwisseling? Staan beide bij jou in de juiste verhouding? Of dien je bij te sturen? Misschien moet jij meer kiezen voor actie en veelheid van handelen of juist meer voor rust en eenheid in zijn. 

Een gezonde afwisseling tussen beide is wat we beogen. Een circulaire beweging van actie en rust, van ageren en reflecteren, van vooruitgaan en stilstaan, van doen en zijn, van druk bezig zijn naar zen-zijn... Tussen handelen en zijn ligt er een groot speelveld met in het centrum het element 'bewustzijn' maar dat is voor een volgend blogbericht.

9. okt, 2020

Laat ons als intermezzo eens kijken naar de betekenis van 'evenwicht'. Volgens Van Dale:
1) toestand dat het gewicht aan beide zijden van een balans gelijk is
2) stabiele toestand

De eerste betekenis sluit prima aan bij wat we beogen in model: alle elementen kunnen of mogen aanwezig zijn en ingezet worden maar idealiter dient de balans gelijk te zijn. Dit valt enkel te realiseren als het gewicht dat we zelf aan de elementen geven zoveel mogelijk gelijk verdeeld is

De tweede betekenis maakt duidelijk waarom ik de woorden 'idealiter' en 'zoveel mogelijk' gebruik. Het perfecte evenwicht gaan we nooit bereiken. We kunnen daarnaar streven, het bijna of soms heel even aanvoelen (bij zonsondergang, gezellig samen etend op een zomerdag, bij een regenboog, al fietsend, bij het voleindigen van een taak, een boek lezend in bed,...) maar het altijd vasthouden kan niet.

Gelukkig maar. Een permanente stabiele toestand is noch haalbaar noch wenselijk. We zijn mensen, we zijn voortdurend in beweging, we worden door externe factoren steeds uit evenwicht gehaald, zoniet brengen we onszelf wel uit balans. Het uit balans geraken, het verstoren van evenwicht is noodzakelijk om uit onze comfortzone te komen, om te groeien als mens en aldus steeds het uitreiken, het zoeken en het herstellen van onze balans als een uitdaging te ervaren.

6. okt, 2020

We hebben drie duo's verkend: verstand - emotie, autonomie - verbinding, vorm - energie.

Aan de linkerzijde de drie 'strenge' elementen (verstand, autonomie en vorm) omdat ze allen eenzelfde uitstraling hebben van iets hard, hoekig, mannelijk, koud,...
Aan de rechterzijde de drie 'milde' elementen (emotie, verbinding, energie) die allen een uitstraling hebben van flexibel, rond, vrouwelijk, warm,....

We kennen allen wel iemand die we eerder associëren met de strenge kant: de slimme zakenman of harde politica of scherpe interviewer. Of personen die we eerder onder de milde vlag plaatsen: de verbindende leider, de artistieke creatieveling of de lieve vriendin.

Is in jou eerder de linkerzijde of de rechterzijde aan de bovenhand? Zet jij altijd in op dezelfde kant van het model? Kies je steeds spontaan voor één en dezelfde kant van de polariteit? Dan is het tijd om het format te doorbreken.

Misschien eens opteren voor de watertriade? De lijn van verstand en vorm eens combineren met het vloeiende element van de verbinding? Of anders gesteld: naast een al te strikte rationele logica ook de beleving van andere mensen In acht nemen.

Of juist nood aan de vuur-triade? De lijn van emotie en energie laten doorkruisen door het schroeiende element van autonomie? Of anders gesteld: een al te afhankelijk emotioneel uitreiken naar de anderen inperken door de eigen doelen en belangen voorop te stellen.

Je kan het evenwicht in jezelf meer of beter sturen door op de duo's te werken maar ook door de kruiscombinaties tussen de elementen via de triades mee in rekening te brengen.

Voorstelling evenwichtsmodel ander tabblad of onderaan dd. 25 september

4. okt, 2020

Een duo dat niet direct herkenbaar is. In tegenstelling tot denken versus voelen, is het geen tegenstelling die we dagelijks in de mond nemen. Toch is energie (of dynamiek) versus vorm (of misschien vind jij gedaante of positie of richting een beter woord?) een polariteit die onze dagelijks mentale toestand bepaalt.

Als we ons goed voelen en in evenwicht zijn, betekent dat ons energetisch peil, onze dynamiek mooi matcht met de gekozen vormen. Onze gezonde dosis energie wordt op een evenwichtige wijze verdeeld over meerdere vormen als werk, gezin, vrienden en vrije tijd. Wanneer energie en vorm goed samen gaan, dan zijn we constructief en vruchtbaar bezig.

Problemen onstaan wanneer je al je energie aan eenzelfde vorm of gedaante besteedt (vb alleen werk) of onvoldoende energie hebt om meerdere posities in te nemen (vb gezin, vrije tijd). Of je vindt geen goede vorm om je energie aan te spenderen (vb foute studiekeuze). Of je energiepeil is te laag en je zit vast in één positie. Dan raak je uit evenwicht en dien je je keuze en prioriteiten te herbekijken.

Met wat ben ik juist bezig en hoeveel tijd en energie spendeer ik daar aan? Ben ik bezig met de dingen waarmee ik wil bezig zijn? Ben ik een verkeerde weg ingeslagen? Zit ik ergens vast? Misschien dien ik mijn energie beter te verdelen? Misschien moet ik bepaalde vormen wat minder aandacht geven (gezin) of juist opnieuw ontdekken (vb hobby's)? Misschien dien ik mijn energiepeil wat omhoog te halen door minder vormen op te nemen of wat meer dynamiek te brengen in een al te strakke vorm? 

Evenwicht herstellen tussen energie en vorm betreft een mentale toestand, een basishouding. Sommigen zien misschien een verwijzing naar de yin-yang toestand, anderen misschien een meditatiemogelijkheid om energie te laten stromen  zonder die vast te zetten in een bepaalde vorm. Alleszins is energie-vorm een duo dat, wanneer je er bewust mee omgaat, kan bijdragen om jezelf opnieuw in balans te brengen.

Voorstelling evenwichtsmodel ander tabblad of onderaan dd. 25 september